Bruine beren bewonderen in Estland
Bruine beren zijn fascinerende dieren. Dit heeft veel verschillende redenen. Natuurlijk omdat het de grootste roofdieren van Europa zijn, maar ook omdat ze ondanks hun grootte een knuffelig imago hebben. Wat ze ook fascinerend maakt, is dat de bruine beer bezig is aan een waanzinnige comeback en steeds meer van zijn oorspronkelijke leefgebied in Europa terugclaimt. En dit terwijl de beer in het wild in Europa eigenlijk zelden wordt gezien.
De dieren zijn er wel, maar tijdens een wandeling in het bos kom je vaak niet verder dan uitwerpselen op het pad of een markering in een boom. Van dieren die werden verdreven en bejaagd en in de jaren ’50 van de vorige eeuw alleen ver weg van mensen leefden, zijn ze inmiddels niet meer weg te denken uit de Europese bossen.
Op een aantal van deze plekken is het tegenwoordig mogelijk om beren in het wild te bewonderen. Tijdens een wandeling blijft de kans enorm klein, maar tijdens een sessie in een schuilhut is de kans een stuk groter. Landen als Slovenië, Roemenië, Zweden, Finland, Estland en zelfs Servië bieden hiervoor mogelijkheden.
Deze zomer hadden wij de kans om te overnachten in één van de berenhutten van NaTourEst in het noorden van Estland. Een geweldige ervaring die geen enkele natuurliefhebber zou moeten missen. Lees hieronder waarom wij zo genoten hebben!
Bruine beren in Estland
Estland is misschien niet de eerste plek waar je aan zou denken, maar toch is de bestemming een hele logische keuze voor een beerhut. Het land kent inmiddels een zeer gezonde populatie bruine beren, iets wat het te danken heeft aan de ligging naast grootmacht Rusland en aan goede natuurbescherming. Waar in de jaren ’20 niet meer dan 30 beren in Estland in het wild te vinden waren, is dat aantal inmiddels ruim dertig keer hoger en leven er bijna 1.000 bruine beren in Estland. De gedeelde populatie met Letland laat bovendien nog steeds een groei zien.
Tegenwoordig komen bruine beren weer op het hele vasteland van Estland voor. In het algemeen geldt: hoe verder je naar het zuiden en westen gaat, hoe lager de dichtheid wordt. Het absolute hoogtepunt wat betreft beren ligt in het noordoosten, in Alutaguse om precies te zijn. In deze regio leven naar schatting zo’n 500 wilde bruine beren, waarmee het één van de belangrijkste bolwerken van de bruine beer in Europa is. Laat dit nou net de plek zijn waar de beerhutten van NaTourEst te vinden zijn.
NaTourEst
NaTourEst is één van de oudste gespecialiseerde natuurreisorganisaties van Estland en werd in 2008 opgericht door een groep ervaren Estse naturalisten en jonge natuurliefhebbers. Inmiddels organiseren zij al bijna twintig jaar natuur- en wildlifereizen door het land. Vogels, zoogdieren, planten en andere bijzondere aspecten van de Estse natuur staan daarbij centraal.
Achter NaTourEst staat een team van ervaren lokale gidsen en naturalisten. Eén van de bekendste namen is Rein Kuresoo, een vooraanstaand Ests natuurkenner die al sinds de jaren tachtig natuurreizen begeleidt en daarnaast een belangrijke rol speelde binnen de Estonian Fund for Nature. Ook Bert Rähni en Peep Rooks behoren tot de vaste gezichten van de organisatie.
Hoewel NaTourEst tegenwoordig allerlei natuurreizen aanbiedt, zijn ze vooral bekend geworden door hun bruine berenhutten in Alutaguse. In 2009 bouwde de organisatie hier de eerste bruine berenhut in de Baltische Staten die goede resultaten behaalde. Het concept bleek een groot succes en NaTourEst breidde de activiteiten in de regio verder uit. In 2017 kocht de organisatie ruim 86 hectare grond in Alutaguse, waar vervolgens nieuwe beren- en wildlifehides werden gebouwd. In de afgelopen jaren kwamen daar steeds comfortabelere en luxere hutten bij.
NaTourEst richt zich overigens niet alleen op wildlife tourism, maar ook nadrukkelijk op natuurbescherming. Via het Alutaguse Bear Forest Project wordt onder andere geld geïnvesteerd in de bescherming van bosgebieden in het belangrijkste berengebied van Estland. Daarmee probeert de organisatie ervoor te zorgen dat bezoekers niet alleen van de natuur kunnen genieten, maar ook daadwerkelijk bijdragen aan het behoud ervan.
De verschillende beerhutten
Wanneer je de keuze hebt gemaakt om te overnachten in één van de verschillende beerhutten van NaTourEst, volgt de volgende keuze: in welke hut ga je overnachten? Er zijn vier verschillende opties.
De eerste optie zijn de Classic Hides. Twee van deze hutten kunnen in totaal 18 mensen herbergen. Beide hides zijn opgedeeld in twee cabines met vier bedden en daarnaast is er nog één extra bed. Deze hutten zijn puur gericht op het spotten en fotograferen van de beren en bieden verder weinig privacy. Er staan negen stoelen naast elkaar, die allemaal uitkijken over de bosrand.
Een voordeel van deze hutten is dat je ook aan de andere kant naar buiten kunt kijken, waar een klein kreekje loopt. Je hebt daardoor zicht op twee verschillende habitats en dus ook de kans om meer verschillende dieren te zien. De Classic Hides zijn bovendien de goedkoopste optie.
Iets duurder zijn de Comfort Hides. Deze staan op dezelfde locatie als de Premium en Luxury Hides en lijken enigszins op de Classic Hides. Er kunnen maximaal twaalf mensen in. Ook hier kijkt iedereen gezamenlijk naar buiten, maar het grote voordeel ten opzichte van de Classic Hide is dat je hier een eigen ‘kamertje’ hebt. Je hebt dus net wat meer privacy.
Wanneer je je verblijf in de beerhutten van NaTourEst echt uniek wilt maken, kun je beter voor de Premium of Luxury Hide kiezen.
De Premium Hide is uitermate geschikt voor groepen of families. Deze heeft twee aaneengesloten ruimtes om de beren (en eventueel andere dieren) te spotten. Je kunt de deur tussen deze ruimtes echter dichtmaken, waardoor je in de keuken kunt zitten, eten of zelfs een spelletje kunt spelen wanneer je even geen zin hebt om naar de beren te kijken. De bedden bevinden zich boven, waardoor er beneden voldoende ruimte overblijft.
Doordat je hier niet non-stop naar de beren hoeft te kijken, is deze optie ideaal voor families waarbij niet iedereen een diehard wildlife-spotter is. Ook een ‘wisseling van de wacht’ is hier goed mogelijk: terwijl de één de beren in de gaten houdt, kan de ander even ontspannen of iets anders doen.
Als laatste is er nog de Luxury Hide. Deze schuilhut voelt aan als een echte hotelkamer. Eén zijde bestaat volledig uit glas, waardoor je vanuit je bed of vanaf de bank beren kunt spotten. In deze hut is zelfs een douche aanwezig.
Een luik voor een camera is hier niet te vinden. Deze hut is daarom vooral geschikt voor koppels die niet per se helemaal wild worden van fotografie, maar wel op een bijzondere en comfortabele manier beren willen meemaken.
Intens genieten van beren!
Wij zouden deze blog natuurlijk niet schrijven als we niet zelf ook in één van deze hutten overnacht zouden hebben. In augustus 2026 hebben wij zelf in de Premium Hide overnacht. Het feit dat deze hide bestaat, is eigenlijk de enige reden waarom wij met z’n drieën van deze plek hebben kunnen genieten. Met een kind van drie is dit eigenlijk de enige optie.
Om vier uur worden we verwacht op de afgesproken plek. Onze wildlife-reis door Noord-Europa verloopt helaas wat stroef. Mede doordat we in de warmste maanden reizen, hebben we de verwachtingen inmiddels wat bijgesteld. Zeker wanneer we terugdenken aan eerdere ervaringen in Slovenië en Servië.
De gids komt al vrij snel aan en als hele groep lopen we naar de hutten toe. Onderweg vertelt de gids ons wat over de beren in de omgeving, de regels en laat hij ons verschillende berensporen zien.
Eenmaal aangekomen worden we naar onze hut gewezen en zijn we helemaal verbaasd. Een ruime keuken, een toilet, voldoende kijkruimte, een perfect gat voor mijn camera en een gigantische verzameling matrassen op zolder. Snel installeren we de camera en dan begint het wachten.
Het duurt nog wel even voordat de zon ondergaat, maar gisteren zijn de beren al rond 18.00 uur gezien, dus we moeten op scherp zitten. De gids zet nog even snel de boxen aan, zodat we de geluiden van buiten kunnen horen.
Na ruim een uur is het al raak. Nog geen beer, maar wel een wasbeerhond die zich laat zien. Een dier dat van oorsprong niet voorkomt in Estland, maar al tientallen jaren geleden opzettelijk is uitgezet voor de jacht. Een nieuwe diersoort voor ons!
Het is pas net 18.00 uur geweest als we vanuit de verte een beer aan de rand van het bos zien verschijnen. Helaas vertrekt deze beer alweer snel, maar na een minuut of tien komt hij opnieuw tevoorschijn en nu blijft hij wat langer. De beer geeft ons alle tijd om te genieten en blijft zeker tien minuten ten tonele. Na de nodige foto’s gemaakt te hebben, verdwijnt hij weer.
Onze avond kan nu al niet meer stuk, maar dit is niet alles wat de beerhut van NaTourEst voor ons in petto heeft.
Nog geen dertig minuten later komt de volgende beer tevoorschijn. Deze blijft wat verder op de achtergrond en verdwijnt alweer snel. Niet veel later wordt het echt interessant.
Een moeder met drie welpen komt uit het bos en zeker twintig minuten genieten we van deze kleine pluizenbollen. Heel afwachtend zijn ze, dus dichtbij de hut komen ze niet. Uit het niets trekken ze alle vier een sprint en verdwijnen in het diepe bos.
Dan komt een enorme mannetjesbeer tevoorschijn en laat hij ons zien hoe mooi hij is. Zonder enige angst verkent hij alle plekjes en komt hij heel dicht voor de hut langs lopen.
Wat een spektakel.
De beren blijven elkaar afwisselen en in een tijdsbestek van drie uur zien we maar liefst tien verschillende beren. Deze avond is met geen pen te beschrijven.
Ondertussen is de zon zo goed als verdwenen en is het maken van foto’s dus geen optie meer. Voldaan besluiten we naar bed te gaan, ook al is het mogelijk om de hele nacht te blijven spotten.
Om half vijf gaat de wekker en om de beurt posten we voor het raam. Helaas krijgen we in de ochtend geen nieuwe show meer te zien.
Wat een fantastische ervaring was dit!
Mocht je na het lezen van dit verhaal en het zien van de foto’s interesse hebben, kijk dan vooral zelf even op de website van NaTourEst of neem contact op met ons. Wij helpen je met alle liefde!
