Jan-van-gent achter de Noss boot van seabirds-and-seals

Zeevogels op de Shetlandeilanden: welke vogels leven er en waar moet je zijn?

Table of Contents

Zeevogels op de Shetlandeilanden

De Shetlandeilanden zijn een waar paradijs voor natuurliefhebbers. Spectaculaire landschappen, een kans om orka’s in het wild te zien, de extreem vriendelijke bewoners, maar vooral de vele zeevogels zijn de belangrijkste redenen om af te reizen naar de Shetlandeilanden. De zeevogels op de Shetlandeilanden, die in het voorjaar met honderdduizenden, misschien wel miljoenen, op de archipel afkomen om er te broeden zijn echt een geweldige reden om de Shetlandeilanden te bezoeken. Shetland is voor vogelaars dan ook echt Walhalla. 

Maar als je nou besluit om naar de archipel te reizen vraag je jezelf vast af, welke zeevogels leven er op de eilanden en waar zijn de zeevogels op de Shetlandeilanden te vinden? Wij hebben het voor jou op een rijtje gezet Ook als je nog twijfelt om naar de Shetlandeilanden af te reizen, kan dit overzicht je helpen om je keuze te maken. 

Mocht je voor de zeevogels op de Shetlandeilanden de reis naar de archipel maken, houdt er dan rekening mee dat deze alleen in het broedseizoen van april tot en met juli te zien zijn. Na deze periode zijn de vogels weer op de open zee te vinden. 
* De vogelgriep heeft de afgelopen jaren fors om zich heen gegrepen bij veel zeevogels, populatie aantallen kunnen dus een stuk lager liggen dan hieronder genoemd. 

Zonsondergang op Shetland, Schotland. Wat zijn de kosten voor een vakantie op de Shetlandeilanden?

De Jan-van-gent

De eerste van de zeevogels op de Shetlandeilanden is de Jan-van-gent (Morus bassanus). De Jan-van-gent is, met een spanwijdte van 170-180cm en een gewicht van 2,3-3,6 kg, de grootste zeevogel van de Noord-Atlantische oceaan. De Jan-van-gent is overwegend wit, met een crèmekleurige kop en zwarte vleugelpunten. De vogels leven in het grootste gedeelte van de noordelijke Atlantische oceaan en broeden op ruige kliffen, vaak op (onbewoonde) eilanden. Landen waar ze broeden zijn Canada, Duitsland, Engeland, Faeröer eilanden, Frankrijk, Ierland, IJsland, Noorwegen, Rusland, Schotland en Wales. 

Veruit de meeste hiervan broeden in Schotland. Bij Bass Rock, niet ver van Edinburgh, broedt de grootste kolonie met meer dan 75.000 broedpaartjes. Maar ook op de Shetlandeilanden hebben ze niet te klagen over het aantal Jan-van-gent, het gaat hier namelijk om zo’n 40.000 broedparen, die grofweg op drie plekken gezien kunnen worden. De grootste populatie is te vinden in het Hermaness National Nature Reserve in het uiterste noorden van de archipel. 

Makkelijker te bereiken is de broedkolonie op het eiland Noss, in het Noss National Nature Reserve, welke ook goed met de boot te bezoeken is. De laatste plek is het afgelegen Fair Isle. In tegenstelling tot veel andere zeevogels gaat het met de Jan-van-gent heel goed, en neemt de populatie op veel plekken toe. 

Vliegende jan-van-gent rond Noss national nature reserve. De Jan-van-gent is één van de zeevogels op de Shetlandeilanden

De Atlantische papegaaiduiker

De Atlantische papegaaiduiker (Fratercula arctica)  is een stevig gebouwde vogel van ongeveer 30 centimeter hoog. De spanwijdte ligt tussen de 47 en 63 centimeter. Het verenkleed van de papegaaiduiker is zwart met een witte buik en witte wangen. Het meest opvallend aan de papegaaiduiker zijn zijn grote, oranje poten met zwemvliezen, de oranjerode met zwarte snavel en de oranje versiering rond het oog. Hiermee krijgt de papegaaiduiker een prachtig uiterlijk en begrijp je ook gelijk waarom dit dier ooit de naam papegaaiduiker kreeg. 

De Atlantische papegaaiduiker leeft, zoals de naam al doet vermoeden, in de Atlantische oceaan. De papegaaiduiker is alleen te vinden in het noordelijke deel van deze oceaan. In de zomer komen zij massaal bij elkaar op steile kliffen om te broeden. Zo ook op de Shetlandeilanden. In totaal leeft ongeveer 1/5 van alle Schotse papegaaiduikers op de Shetlandeilanden, meer dan genoeg om te spotten dus. Hoewel de vogels op behoorlijk wat kliffen en onbewoonde eilandjes te vinden zijn, zijn er vier plekken waar de Atlantische papegaaiduiker op de Shetlandeilanden heel goed te vinden is. Dat zijn Hermaness NNR, Sumburgh Head, Noss NNR en Fair Isle

Lees hier alles over de Atlantische papegaaiduiker op de Shetlandeilanden

Atlantische Papegaaiduiker in het gras bij Sumburgh Head. Wat te doen op de Shetlandeilanden

De grote jager

De volgende zeevogel die voorkomt op de Shetlandeilanden is de grote jager (Stercorarius skua), een roofvogel die erom bekend staat om voedsel te stelen van andere zeevogels. Naast het stelen van voedsel, jagen ze ook daadwerkelijk op kleinere zeevogels zoals papegaaiduikers en zeekoeten. 

De grote jager is qua grootte te vergelijken met een zilvermeeuw en kan een spanwijdte van bijna 1,5 meter hebben. De grote jager is oneffen donkerbruin, met een witte streep op de vleugels. Broeden doet de grote jager voornamelijk op IJsland, de Faeröer eilanden, Noorwegen en de Schotse eilanden. Ze broeden op heidegebieden vlak bij de kust. Voor mensen kennen ze geen angst en mocht je te dichtbij hun nest komen, dan vallen ze je aan. 

Een heel groot deel van alle grote jagers broedt op de Shetlandeilanden. Ze broeden niet in grote broedkoloniën zoals de andere zeevogels en zijn dus wat meer verspreidt over de eilanden te vinden. De grootste kans om ze te spotten heb je in Hermaness NNR, Noss NNR, maar ook op andere plekken zoals St. Ninian’s Isle. 

Vliegende grote jager voor de kust van Noss national nature reserve

De zeekoet

De zeekoet (Uria aalge) is één van de zeevogels op de Shetlandeilanden die je waarschijnlijk veel tegen zult komen. Deze alk-achtige, is zwart-wit en wordt zo’n 40-50 centimeter hoog. Als de vogels aan land zijn, staan ze bijna rechtop, waardoor ze wat weg hebben van pinguïns. De zeekoet komt voor net te zuiden van de Noordpool, tot aan Portugal, Japan en delen van de VS. Tijdens het broedseizoen komen de vogels aan land, waar ze voornamelijk op kliffen en rotspartijen broeden. Zeekoeten broeden hutjemutje met soms wel 20 broedpaartjes per vierkante meter en een nest bouwen ze niet eens. 

De zeekoet kan op veel plekken op de Shetlandeilanden gevonden worden, zolang er maar kliffen of rotspartijen te vinden zijn. Grote populaties zijn te vinden bij Sumburgh Head, Noss NNR en Hermaness NNR. Helaas broeden ze vaak laag, waardoor ze voornamelijk ver weg zijn. Vanaf de boot kan je ze bij Noss goed zien. 

Twee gewone zeekoeten in het water. Zeevogels op de Shetlandeilanden

De alk

De alk (Alca torda), is net als de zeekoet een alk-achtige en beide vogels lijken dan ook redelijk op elkaar. Beiden zijn zwart-wit van kleur en staan wat rechtop. Het grootste verschil zit hem in de snavel, de snavel van de alk is namelijk veel dikker en er loopt een witte lijn overheen. De alk komt alleen voor in het noorden van de Atlantische oceaan. Ze broeden vaak in grote koloniën, wat geregeld mengkoloniën zijn. 

Veruit de meeste alken broeden op IJsland, maar tijdens het broedseizoen zijn de vogels ook te vinden langs de kust van Noorwegen, Zweden, Finland, de Faeröereilanden, Ierland, het Verenigd Konikrijk, Frankrijk, Canada en Groenland. Op de Shetlandeilanden zijn geen grote alkkolonieën te vinden, maar broeden ze vaak in gemengde koloniën. Doordat de alk wat hoger op de kliffen broedt, zijn deze vaak goed te bewonderen.  Net als voor veel zeevogels op de Shetlandeilanden geldt dat Noss NNR, Hermaness NNR, Sumburgh Head en Fair Isle goede plekken zijn om ze te vinden. 

Alk op een klif. Natuur op de Orkney-eilanden

De zwarte zeekoet

Vier verschillende zeevogels op de Shetlandeilanden zijn alk-achtige, want ook de zwarte zeekoet (Cepphus grylle) is een alk-achtige. Deze kleine alk-achtige, die zo’n 30 centimeter groot worden, is bijna volledig zwart. Alleen op de beide vleugels zit een stuk wit. Daarnaast hebben ze felrode poten en is de binnenkant van de bek ook felrood. Tijdens de winter zien ze er heel anders uit, dan zijn ze voornamelijk grijs en zijn de rode onderdelen een stuk minder fel. 

De vogels komen voor rond de hele Noordpool, niet zuidelijker dan Ierland. Het grootste deel van de zwarte zeekoeten leeft in de Noordelijke IJszee, maar een deel dus ook zuidelijker. De zwarte zeekoet broedt niet in grote koloniën, maar vaak met slechts een aantal broedpaartjes bij elkaar. Ze broeden vaak beschut, tussen rotsen of in kleine inhammen. 

Op de Shetlandeilanden zijn ze op veel plekken te vinden, zolang er maar kliffen of rotsen langs de kust zijn. Ze zijn te vinden op de bekende vogelplekken, maar zijn echt over de hele archipel goed te vinden. 

Een zwarte zeekoet. zeevogels op de orkney-eilandenn

De noordse stormvogel

De laatste van de zeevogels op de Shetlandeilanden die wij in de overzicht behandelen is de noordse stormvogel (Fulmarus glacialis). Een grijs met witte vogel, die lijkt op een meeuw. Als je echter goed naar de vogel kijkt, zul je zien dat de vogel meer weg heeft van een stormvogel. De noordse stormvogel wordt zo’n 45 centimeter groot en heeft een spanwijdte van iets meer dan een meter. 

De noordse stormvogel is een wijdverspreide vogel, die rond de hele Noordpool voorkomt. Zuidelijk komen ze niet verder dan het noorden van Frankrijk. Net als de andere zeevogels op de Shetlandeilanden komt de noordse stormvogel alleen aan land om te broeden. Dit doen ze onder andere in IJsland, Canada, Rusland, Noorwegen, de Faeröereilanden en het Verenigd Konikrijk. 

In het Verenigd Konikrijk leven er zeker 1.000.000 noordse stormvogels. Waarvan een groot deel op de Shetlandeilanden leeft. De noordse stormvogel is een stuk minder kritisch wat betreft broedplek dan de andere zeevogels en kan je dus echt niet missen tijdens een reis over de archipel. Een mooie plek om ze te zien is op St. Ninian’s isle. Kom niet te dicht bij een broedende noordse stormvogel, want als ze zich bedreigd voelen braken ze een geurig goedje over je heen. 

Noordse stormvogel op een nest

Dit was ons overzicht met zeven van de meest voorkomende zeevogels op de Shetlandeilanden. Er zijn er uiteraard nog meer, wellicht krijgen die op een later moment nog aandacht op wildlifereizen.com

* Bij wildlifereizen.com maken wij gebruik van affiliate links. Als jij iets via een link op onze website koopt krijgen wij daar een klein percentage over. Wees gerust het kost je niks extra!

Comments (3)

  1. Afgelopen juni was ik 3 weken op de Shetland eilanden. Bijna alle hierboven beschreven vogels kunnen spotten. Met name de kolonie Jan-van-Genten op Noss , was indrukwekkend.

  2. Afgelopen juni was ik 3 weken op de Shetland eilanden. Bijna alle hierboven beschreven vogels kunnen spotten. Met name de kolonie Jan-van-Genten op Noss , was indrukwekkend.

    1. Hoi Wim,

      Bedankt voor je reactie. Wat toevallig. Wij waren er ook in juni, helaas wel maar 10 dagen. Wij vonden de Jan-van-Genten ook echt fantastisch. Echt een unieke ervaring.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deel dit artikel via sociale media
Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Ontdek meer van Wildlifereizen
Een gnoe met hoorns. Antilopen in Malawi
Kuti Wildlife Reserve: een oude boerderij omgetoverd tot wildreservaat

Kuti Wildlife Reserve Het Kuti Wildlife Reserve is een beschermd natuurgebied in centraal Malawi. Het natuurgebied ligt dichtbij de stad Salima, niet ver van Lake Malawi. Het reservaat is met zo’n 20 km² niet groot, maar heeft toch veel verschillende habitats. Zo vind je er Miombo bossen, graslanden en moerasgebieden. Pas in 2005

Savanneolifant in Malawi. Inpaklijst Malawi. Een van de big five in Malawi
Nationale parken in Malawi: een uitgebreid overzicht!

Beschermde gebieden in Malawi Lange tijd was Malawi het land waar de meeste toeristen alleen naar toe gingen voor het prachtige Lake Malawi, met haar tropische stranden, kraakheldere water en honderden verschillende soorten vissen, maar de laatste jaren timmert Malawi ook steeds meer aan de weg als safaribestemming. Waar je

Twee mannelijke waterbokken in Liwonde nationaal park.
Antilopen in Malawi

Antilopen in Malawi Antilopen zijn een grote groep evenhoevigen die voorkomen in Afrika en Azië en vooral in Afrika sterk vertegenwoordigd zijn. Het zijn herbivoren, dus eten ze alleen plantaardig materiaal. Ondanks de grote diversiteit, er leven namelijk maar liefst 72 verschillende soorten in Afrika, worden de antilopen vaak over het hoofd gezien

Nkohotakota wildlife reserve
Nkhotakota Wildlife Reserve

Nkhotakota Wildlife Reserve Nkhotakota Wildlife Reserve is een beschermd natuurgebied in het centrale gedeelte van Malawi, dat op een steenworp afstand van Lake Malawi ligt. Het park is 1.800 km² groot en is daarmee het grootste Wildlife Reserve van Malawi. Nkhotakota Wildlife Reserve is niet alleen het grootste Wildlife Reserve

De vlag van Malawi
Betalen in Malawi: waar moet je rekening mee houden?

Betalen in Malawi Mocht je binnenkort naar Malawi afreizen om het land te gaan verkennen, als toerist of zakelijk, dan vraag je jezelf vast af hoe het zit met betalen in Malawi. Wat is de binnenlandse valuta van Malawi, kan je ook met buitenlandse valuta in Malawi betalen en hoe werkt het